[Bài bình luận] Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia: Phần II: Sản xuất và Kết nối Đường bộ

Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (SCIS) giới thiệu phần II của bài bình luận "Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia" của Nghiên cứu viên Vũ Thành Công. Bài viết được đăng lần đầu trên trang Nghiên cứu biển Đông (nghiencuubiendong.vn), ngày 23/6/2017. 


Việc Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng tại Campuchia đã tạo nên những thay đổi lớn về kinh tế Campuchia cũng như tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này. Điều này sẽ có những tác động như thế nào đối với khu vực và Việt Nam?


Đặc khu kinh tế (SEZ) - CSHT công nghiệp

Trong lĩnh vực CSHT công nghiệp, Trung Quốc đã đầu tư vào Sihanoukville SEZ (tên khác Sihanoukville SEZ 2) từ 2010, nhưng chỉ gặt hái được thành công từ sau 2015. Vào thời điểm phát triển năm 2010, Sihanoukville SEZ nắm giữ kỷ lục về vốn đầu tư ban đầu với 300 triệu USD, gấp 5 lần Phnom Penh SEZ (68 triệu USD) và 21 lần Manhattan SEZ (15 triệu USD) và là một trong năm SEZ có diện tích phát triển lớn nhất với 1114 hecta. Tuy nhiên, cho tới 2014, Sihanoukville SEZ vẫn đứng sau Phnom Penh SEZ về số lượng nhà máy (40 so với 50 nhà máy) và Manhattan SEZ về quy mô lao động (8500 lao động so với 28000 lao động).

Từ cuối 2014, nhờ 3 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung, Sihanoukville đã có những bước phát triển nhanh chóng. Từ con số 40 nhà máy vào 2014 (có 20 nhà máy lúc đi vào hoạt động vào 2012), đến tháng 11/2016, Sihanoukville SEZ đã trở thành SEZ lớn nhất và phát triển nhất tại Campuchia với 148 nhà máy được xây dựng. Sihanoukville SEZ cũng thu hút 16.000 công nhân tới làm việc, phần lớn nhận lương từ 1800 - 2400 USD, cao hơn từ 20 -60% so với mức lương cơ bản và gấp đôi GDP/người năm 2015 của Campuchia. Ban lãnh đạo Sihanoukville SEZ cũng tuyên bố kế hoạch thu hút 300 nhà máy vào năm 2020 và tạo ra 100,000 việc làm.

Sihanoukville SEZ đã trở thành một biểu tượng cho quan hệ hợp tác giữa Campuchia và Trung Quốc. Tính đến tháng 12/2016, Sihanoukville SEZ là dự án SEZ lớn nhất mà Chính phủ Campuchia từng thông qua, là SEZ đầu tiên được phát triển thông qua thỏa thuận chính phủ song phương và cũng là SEZ đầu tiên thành lập được một hệ thống điều phối chung giữa hai chính phủ. Phía Trung Quốc cũng đã đề nghị miễn 95% các dòng thuế cho các sản phẩm sản xuất tại Campuchia. Vào tháng 6/2016, sau cuộc gặp với Campuchia tại Phnom Penh, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân cho biết Trung Quốc cũng sẽ tăng thêm 450 triệu USD cho các dự án phát triển toàn diện của Campuchia, từ mức viện trợ và vay ưu đãi khoảng 500 triệu USD/năm hiện nay.

Sự thành công của Sihanoukville SEZ đã mở đường cho việc xây dựng SEZ thứ hai của Trung Quốc tại Kampong Speu vào tháng 10/2016, dành cho chế biến thực phẩm xuất khẩu. Kampong Speu SEZ có diện tích là 300 hecta, cách Phnom Penh 30 km và được đầu tư 2,1 tỷ USD, gấp tới 7 lần kỷ lục mà Sihanoukville SEZ đã tạo ra trước đó. Việc phát triển sẽ bao gồm 3 giai đoạn, với ba kho chứa được xây dựng tương ứng, kho thứ nhất 30,000 tấn, hai kho sau 100,000 tấn. SEZ kỳ vọng sẽ có 30 – 100 nhà máy sau khi đi vào hoạt động 5 – 10 năm, dự kiến xuất khẩu 500,000 tấn mỗi năm, hầu hết là tới thị trường Trung Quốc.

Đây là SEZ đầu tiên tại Campuchia tập trung vào các sản phẩm nông sản và có hệ thống đối tác tương đối mạnh mẽ. Vào thời điểm thông qua dự án (tháng 10/2016), đã có 10 công ty Trung Quốc đăng ký hoạt động và ít nhất là 25 siêu thị tại Trung Quốc đặt hàng mua sản phẩm từ SEZ này. Campuchia hiện không có bất cứ kho trữ nông sản quy mô lớn hay nhà máy chế biến sản phẩm nông nghiệp quy mô lớn nào dành cho xuất khẩu.

Như vậy, nếu Sihanoukville SEZ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và Kampong Speu đi vào hoạt động như dự kiến thì Trung Quốc sẽ nắm giữ hai trụ cột về sản xuất công nghiệp và chế biến nông sản của Campuchia.

Đường cao tốc - CSHT liên kết

Cùng thời điểm với việc thông qua SEZ chế biến thực phẩm đầu tiên tại Kampong Speu, trong tháng 10/2016, Trung Quốc cũng thúc đẩy dự án đường cao tốc đầu tiên tại Campuchia, nối Sihanoukville và Phnom Penh. Cao tốc Sihanoukville – Phnom Penh sẽ được xây dựng dọc theo Quốc lộ 4, dài 190 km. Cao tốc này trị giá 1,9 tỷ USD, lớn hơn tổng số tiền Trung Quốc đầu tư cho 20 con đường quan trọng và 7 cây cầu tại Campuchia trong hơn hai thập kỷ từ 1994 đến đầu 2017 (khoảng 1,22 tỷ USD).

Cao tốc đầu tiên của Campuchia sẽ giúp thúc đẩy liên kết trực tiếp tốc độ cao giữa thủ đô Phnom Penh và Dự án Golden Silver Gulf của Trung Quốc tại Tỉnh Sihanoukville. 9 SEZ cùng với 3 cảng biển và 2 sân bay tại Sihanoukville, Phnom Penh và Kampong Speu sẽ hưởng lợi từ cao tốc mới.[1]



Bản đồ 1: Một số dự án Trung Quốc đầu tư tại Campuchia. Nguồn: Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (SCIS)


Chú thích bản đồ:

Các vòng tròn màu vàng là vị trí dự đoán của một số dự án do Trung Quốc đầu tư tại ba tỉnh Koh Kong, Sihanoukville và Phnom Penh của Campuchia, bao gồm: (1) hai dự án khu phức hợp du lịch kèm cảng biển: Golden Dragon City và Golden Silver Gulf; (2) hai dự án SEZ: Sihanoukville SEZ, SEZ chế biến thực phẩm tại Kampong Speu; (3) dự án Nhà máy lọc dầu đầu tiên tại Campuchia ở gần Sihanoukville SEZ; (4) đập thủy điện Kamchay ở tỉnh Kampot; (5) Dự án mở rộng Quốc lộ 6.


Hai vòng tròn màu xanh là Sân bay quốc tế Sihanoukville và Cảng Sihanoukville Autonomous Port.

(Còn nữa)

Vũ Thành Công

...

Bài viết thuộc bản quyền của Nghiên cứu biển Đông (nghiencuubiendong.vn), vui lòng xem toàn văn tại :

http://nghiencuubiendong.vn/y-kien-va-binh-luan/6594-chien-luoc-dia-kinh-te-cua-trung-quoc-tai-cam-pu-chia-phan-2

...

Phần I :

http://scis.hcmussh.edu.vn/?ArticleId=f57328ed-9ab4-4c8d-8b9a-6de55521770e


 

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.